Rehabilitacja stawów skroniowo – żuchwowych (TMJ) i dysfunkcje w obrębie żuchwy to coraz częstsza przyczyna zgłaszania się do nas pacjentów, z powodzeniem pomagamy usunąć ból w okolicy uszu, szumy uszne, czy uporczywy ból głowy. Te i wiele innych objawów obniża komfort życia i pracy naszych pacjentów, ale dzięki skutecznej fizjoterapii stomatologicznej już po pierwszych zabiegach nasi pacjenci czują ulgę i pozytywną zmianę.

Do terapii stawów TMJ w Fizjohealth podchodzimy kompleksowo wiedząc, że problem może być wielowymiarowy wykraczający poza obszar samych stawów skroniowo-żuchwowych. Stawiamy na szczegółowe badanie, diagnostykę i skuteczne metody terapii.

Czym jest staw skroniowo – żuchwowy i jakie funkcje pełni?

Staw skroniowo-żuchwowych jest jedynym w naszym organizmie stawem parzystym, co oznacza, że lewy i prawy staw TMJ współpracują ze sobą ścisłe w każdym wykonywanym ruchu. Stanowi on połączenie dolnej szczęki z czaszką w okolicy skroniowej, składa się z dwuwypukłej powierzchni stawowej, którą buduje głowa żuchwy, powierzchnie stawowe na kości skroniowej, więzadła, torebka stawowa oraz krążek stawowy.

Ze względu na podział czynnościowy funkcje, jaką wykonują oba stawy skroniowo – żuchwowe można określić, jako ruchy żucia, czyli w kierunkach bocznych, ruchy cofania i wysuwania żuchwy oraz opuszczania i podnoszenia. Te wielopłaszczyznowe ruchy umożliwiają nie tylko, na co dzień rozdrabnianie i obróbkę mechaniczną spożywanych pokarmów, ale również prawidłową mowę, artykulację.

Jakie są najczęstsze przyczyny dysfunkcji stawów skroniowo-żuchwowych?

Przyczyny zaburzeń ze strony TMJ mogą być różnorodne, mogą pochodzić z samego stawu, ale również z nieprawidłowości w dalszych obszarach ciała jak na przykład nieprawidłowa postawa lub tonus mięśniowy całego ciała. Większość przyczyn dysfunkcji można sklasyfikować, jako:

Wady zgryzu
Braki w uzębieniu
Bruksizm
Urazy i mikrourazy sumujące się w długim okresie
Nadmierne napięcia mięśni żuchwy, szyi, barków
Nieprawidłową postawę ciała
Przewlekły stres i napięcie psychiczne

Do nieprawidłowych nawyków sprzyjających powstawaniu zaburzeń w pracy stawów skroniowo-żuchwowych należy wymienić:

Częste, nawykowe żucie gumy
Obgryzanie paznokci
Zaciskanie szczęki
Spożywanie twardych, żujących pokarmów

Kiedy zgłosić się do fizjoterapeuty stomatologicznego?

W przypadku zaburzeń pracy stawów skroniowo-żuchwowych pacjenci zgłaszają się do fizjoterapeuty stomatologicznego z różnymi objawami również niespecyficznymi i wykraczającymi poza obszar szyi i głowy.

Do najbardziej charakterystycznych dolegliwości ze strony stawów skroniowo-żuchwowych możemy zaliczyć:

Ból i sztywność stawu TMJ, okolicy ucha
Nadmierna lub ograniczona ruchomość żuchwy
Trzaski, przeskakiwanie w trakcie zamykania i otwierania ust
Bruksizm
Bóle i zawroty głowy
Szumy uszne i uczucie pełności w uchu
Zgrzytanie zębami
Problemy ze skupieniem wzroku
Zaburzenia słuchu

Jakie są wskazania do rehabilitacji stawów skroniowo – żuchwowych

Pierwsza grupę naszych pacjentów stanowią osoby, które zgłaszają się na terapie, kiedy objawy zaczynają się nasilać lub trwają dłuży okres czasu i nie ustępują. Wtedy najczęściej utrudniają codzienne czynności jak jedzenie, przełykanie, mówienie czy efektywny odpoczynek. Nieprawidłowa mechanika stawu TMJ wpływa na nadmierne napięcie mięśni odpowiadających za prace żuchwy, co w konsekwencji powoduje napięciowe bóle głowy, szyi a nawet barku. W pracy ogranicza to efektywność i uniemożliwia dłuższe skupienie na czynnościach zawodowych.

Fizjoterapia stawów TMJ niezbędna jest również po urazach, wypadkach czy zabiegach chirurgicznych i stomatologicznych. Wtedy najczęściej pacjenci kierowani są przez lekarza wykonującego zabieg szczękowy lub w obrębie odcinka szyjnego kręgosłupa. Fizjoterapeuta stomatologiczny pomaga pacjentowi:

Odzyskać prawidłowe zakresy ruchomości stawów skroniowo-żuchwowych
Zmniejszyć i znormalizować napięcie mięśni otaczających TMJ, mięśni szyi, głowy i stawu barkowego
Przywrócić prawidłową mechanikę stawów TMJ wspierając leczenie ortodontyczne/ chirurgiczne
Pozbyć się bólu stawów skroniowo-żuchwowych, szumów usznych czy nieprzyjemnych trzasków.

Jak wygląda rehabilitacja stomatologiczna stawów skroniowo – żuchwowych?

W Fizjohealth wiemy, że nie ma skutecznej terapii bez szczegółowej diagnostyki funkcjonalnej pacjenta, dlatego wszystko zaczyna się od wywiadu i szczegółowego badania. Fizjoterapeuta stomatologiczny ocenia pacjenta całościowo w kontekście dysfunkcji stawów skroniowo-żuchwowych. Kliniczne istotnej ocenie podlega:

Ocena postawy ciała, tonusu mięśniowego prawidłowego balansu obręczy barkowej i miednicznej
Ocena ustawienia głowy, odcinka szyjnego oraz stawów barkowych
Zakresy ruchomości stawów TMJ, odcinka szyjnego, piersiowego oraz stawów barkowych
Stan napięcia mięśni TMJ oraz najbliższej okolicy
Symetrie twarzy, oczu
Pozycję spoczynkowa stawów TMJ, szczęki, głowy
Stan uzębienia pacjenta, wady zgryzu
Ewentualne urazy i choroby współtowarzyszące
Stres i choroby psychiczne

Techniki stasowane w leczeniu zaburzeń stawów skroniowo – żuchwowych

Fizjoterapeuta stomatologiczny po kompleksowym wywiadzie i badaniu określa przyczyny dolegliwości, z jakimi zmaga się pacjent dobiera najskuteczniejsze metody, które wraz z czasem uzupełnia dodatkowymi zabiegami fizykalnymi. Pracuje nie tylko na samych stawach skroniowo-żuchwowych, ale również na całym obszarze głowy, szyi, twarzy. Pomagając przywrócić prawidłowe zakresy ruchu w stawach, rozluźniając mięśnie, poprawiając ukrwienie tkanek, lecząc stan zapalny.

Terapia manualna pozwala za pomocą manipulacji stawów skroniowo-żuchwowych oraz odcinka szyjnego kręgosłupa na przywrócenie prawidłowych zakresów ruchu tam gdzie wyczuwalne są restrykcje.

Mobilizacja stawów skroniowo-żuchwowych polega nawykorzystaniu ruchu biernego w odpowiednim kierunku celem zmniejszenia napięcia i dolegliwości bólowych podczas pracy stawów skroniowo-żuchwowych czy odcinka szyjnego kręgosłupa.

Terapia tkanek miękkich to techniki pracy zarówno z mięśniami, powięziami i innymi czynnymi składowymi wykonującymi ruchy w stawie TMJ, szyi oraz barkach. Celem jest zmniejszenie napięcia i zwiększenie długości napiętych mięśni oraz przywrócenie prawidłowego krążenia w tym rejonie.

Indywidualne ćwiczenia są niezbędną częścią terapii, fizjoterapeuta dobiera odpowiednie ruchu i przygotowuje również ćwiczenia do samodzielnego wykonywania w domu.

Zabiegi fizykoterapii jak laser niskoenergetyczny, ultradźwięki, fala uderzeniowa pomagają dodatkowo wyciszyć stan zapalny, zmniejszyć napięcie tkanek i poprawić ukrwienie tej okolicy, dzięki czemu terapia jest skuteczniejsza, a ulga szybsza.

Profilaktyka i edukacja to element skutecznej terapii wiemy, że pacjent świadomy będzie unikał nieprawidłowych czynności, nawyków zachowań, które pogarszają jego dolegliwości.

Rehabilitacja stawów skroniowo – żuchwowych, czyli fizjoterapia stomatologiczna

Spis treści