Jednym z najczęściej wykonywanych zabiegów mikroinwazyjnych jest artroskopia stawu kolanowego, wykonuje się nawet około 2 mln tego typu zabiegów rocznie.

Artroskopia kolana stanowi bezpieczną i przydatną metodę leczenia bólu kolan wynikająca z urazów, stanów zapalnych i uszkodzeń śródstawowych, takich struktur kolana jak łakotki, torebka stawowa, więzadła czy chrząstka stawowa.

Czym jest zabieg artroskopii kolana?

Artroskopia kolana to zabieg operacyjny, który umożliwia pacjentom skorzystanie z bezpośredniej diagnostyki stanu stawu kolanowego w przypadku, kiedy badanie manualne, testy funkcjonalne, oraz badania obrazowe nie pozwoliły postawić jednoznacznej diagnozy. Ze względu na małą inwazyjność zabieg artroskopii kolana wypiera w wielu przypadkach otwarte operacje, które wiązały się z większy ryzykiem po zabiegowym dla pacjenta i dłuższy okresem rekonwalescencji.

Jakie są rodzaje artroskopii kolana?

Ze względu na funkcje zabieg artroskopii stawu kolanowego można podzielić na diagnostyczny i leczniczy. Ten pierwszy służy głównie potwierdzeniu lub rewizji stawianej diagnozy przyczyn dolegliwości, z jakimi zmaga się pacjent. Przed zabiegiem wykonywane są badania obrazowe jak rezonans magnetyczny kolana, RTG i USG stawu kolanowego, badanie manualne i testy funkcjonalne.

W naszej pracy, jako fizjoterapeuci, często spotykamy się z dużymi rozbieżnościami pomiędzy zgłaszanymi przez pacjentów objawami a zmianami opisywanymi w badaniach diagnostycznych. Artroskopia kolana pozwala zweryfikować takie sprzeczności.

Zabieg ten daje nie tylko możliwości bezpośredniego wglądu w kolano, czyli diagnostyki, ale również pełni funkcje leczenia stawu kolanowego. Doświadczony operator przy pomocy mikronarzędzi, podczas jednego zabiegu wykonuje procedury naprawcze.

Do najczęściej wykonywanych napraw podczas artroskopii kolana zaliczamy:

Szycie łakotki
Usunięcie fragmentu łakotki
Szycie uszkodzonych więzadeł
Przeszczep więzadeł np. rekonstrukcja ACL
Płukanie stawu
Shaving stawu kolanowego
Leczenie powierzchni stawowych
Wycięcie przerośniętego fałdu błony maziowej

Należy jednak pamiętać, że według EBM (Evidance Based Medicine) zabieg artroskopowy kolana ma niską skuteczność w przypadku leczenia niespecyficznego bólu bez wyraźnych zmian i uszkodzeń w obrębie stawu kolanowego.

Kiedy wykonuje się artroskopię kolana?

Pacjent kwalifikowany jest do zabiegu, kiedy leczenie zachowawcze, czyli rehabilitacja stawu kolanowego nie przynosi pożądanych efektów. Wskazania kwalifikujące pacjenta do wykonania zabiegu artroskopii kolana, można podzielić na cztery grupy:

Uszkodzenia łąkotek – w trakcie zabiegu w czasie rzeczywistym ocenia się ich stan, uszkodzenia, procesy degeneracyjne i możliwości naprawy w zależności od miejsca występowania uszkodzenia. Podczas zabiegu operator szyje, usuwa fragment lub w niektórych przypadkach całą łąkotkę.
Uszkodzenia więzadeł – po zweryfikowaniu uszkodzeń operator wykonuje szycie, rekonstrukcje lub usunięcie fragmentów więzadeł w stawie kolanowym.
Uszkodzenia chrząstki stawowej – artroskopia sprawdza się w przypadku niezaawansowanych zmian zwyrodnieniowych i uszkodzeń powierzchni stawowych. Podczas zabiegu można wykonać czyszczenie powierzchni czy uzupełnienie ubytków chrzęstnych.
Występowanie ciał wolnych, które są usuwane podczas zabiegu, a które mogą wpływać na występowanie stanu zapalnego, blokowanie stawu podczas aktywności, oraz bólu u pacjenta.

Kiedy nie wykonuje się artroskopii stawu kolanowego?

Według źródeł naukowych artroskopia kolana nie przynosi wyraźnej skuteczności i znacznej poprawy stanu funkcjonalnego pacjentów w przypadku dużych zmian zwyrodnieniowych w obrębie kolana, oraz w przypadkach niespecyficznych dolegliwości bólowych bez wyraźnych uszkodzeń struktur, które operator mógłby usunąć lub naprawić.

Z zabiegu artroskopii stawu kolanowego dyskwalifikować może:

Niewyrównane choroby kardiologiczne
Niestabilna cukrzyca i nadciśnienie tętnicze
Czynna choroba reumatyczna w obrębie stawu kolanowego
Infekcja, zakażenie skóry
Zaawansowana choroba zwyrodnieniowa
Zaburzenia krzepnięcia krwi

Jak wygląda zabieg artroskopii kolana?

Dobre przygotowanie pacjenta, to podstawa bezpieczeństwa i skuteczności zabiegu. Przed artroskopią pacjent powinien przejść regularne wizyty u fizjoterapeuty, co pozwala zwiększyć stabilizacje, obniżyć ból i poprawić zakres ruchu w stawie, dzięki czemu powrót do sprawności po zabiegu będzie szybszy i łatwiejszy.

Do samego zabiegu wykonywane są badania obrazowe: RTG, USG, rezonans magnetyczny stawu kolanowego, oraz badania laboratoryjne. Pacjent przechodzi nie tylko kwalifikacje ortopedy, ale również anestezjologa, który będzie wykonywał znieczulenie.

Do zabiegu pacjent znieczulany jest najczęściej przewodowo, co znosi ból i czucie, ale pozostawia go świadomym. Artroskopia kolana trwa od 20 minut do nawet 2-3 godzin, wszystko zależy od tego, co się faktycznie dzieję w kolanie i ile procedur naprawczych lekarz musi wykonać.

Zabieg artroskopii kolana rozpoczyna się on od wykonania 2-3 niewielkich nacięć w okolicy kolana, przez które wprowadzane są narzędzia oraz kamera ze źródłem światła, pozwalająca na uzyskanie obrazu rzeczywistego na ekranie monitora. Po zabiegu pozostają niewielkie nacięcia, które się goją, a szwy zdejmowane są około 10-14 dni po zabiegu.

Jak wygląda powrót do aktywności po zabiegu artroskopii kolana?

Stosowanie się do zaleceń po zabiegu i rozpoczęcie procesu rehabilitacja to podstawa i klucz do sprawności naszych pacjentów po artroskopii kolana.

W Fizjohealth wiemy, że tylko indywidualne podejście daje bezpieczeństwo i wyniki, na które liczą nasi pacjenci, podejmując trud leczenia operacyjnego. W zależności od tego, jakie procedury były wykonane podczas artroskopii kolana jak np. szycie łąkotki, rekonstrukcja więzadła ACL, usunięcie fragmentu łakotki, leczenie mikrouszkodzeń chrząstki, czas rekonwalescencji będzie zupełnie inny.

Protokoły i postępowanie rehabilitacyjne będzie zupełnie różne, dlatego tak niezbędny jest fizjoterapeuta, który dobiera techniki, zabiegi i prowadzi ten proces patrząc nie tylko na suche zalecenia, ale na stan funkcjonalny, dolegliwości i gotowość pacjenta do postawienia kolejnego kroku w kierunku sprawności kolana. W Fizjohealth łączymy najnowszą wiedzę i wytyczne, proponujemy terapię manualną, falę uderzeniową i zabiegi z zakresu elektrostymulacji, magnetoterapii, laseroterapii, indywidualnie dobrane programy ćwiczeń oraz funkcjonalny trening medyczny.

Spis treści